Creatief zonder schermpjes

Pap, mam mag ik een filmpje kijken (op je telefoon)? Een vraag die voortdurend gesteld wordt door de kinderen. Dag in, dag uit. Ze weten dat we daar regels voor hebben, maar proberen kan natuurlijk altijd. Bij hun vader scoren ze vaker dan bij mij. Ik zeg meestal: Nee, batterij is bijna leeg! Vaak is het nog waar ook. (Hoe zou dat nou komen?) Maar als ik geen zin heb aan gezeur, schuif ik mijn kinderen graag voor de televisie. Nog voordat ze zich volledig kunnen overgeven aan de verveling – en daardoor creatief worden – antwoord ik: Ja, dat mag.

Maar we hebben ook regels. Toch wel. ‘s Ochtends een half uurtje televisie kijken en na het avondeten mogen ze kiezen uit Klokhuis, Jeugdjournaal of Kindertijd. Onlangs is Checkpoint aan het repertoire toegevoegd (niet helemaal democratisch besloten.) Deze regels scheppen duidelijkheid. Vooral op doordeweekse dagen is dat belangrijk. Geen gejammer van: Pap, mam, mag ik televisie kijken? 

Maar soms heb je van die dagen, vooral in vakanties en weekenden, dat ze ondanks de regels, toch gaan vragen. En nog weer eens vragen. Dan zit ik met het dilemma: geef ik toe of wacht ik af? Negen van de tien keer gebeurt het eerste, maar als het laatste gebeurt – en ze bijna elkaars hersenen inslaan van verveling – gebeurt er iets magisch.

Ze gaan op ontdekkingstocht. Wat kunnen we doen? Kasten worden open getrokken, op zoek naar papier en karton, kwasten en verf, klei, lego, puzzels en spelletjes. Ineens zijn ze getransformeerd in honden, katten of worden levende barbiepoppen. Eenmaal toegegeven aan de creativiteit, zijn ze moeilijk te stoppen. Complete huizen worden gebouwd van resten karton uit de papierbak. Minstens een aantal verdiepingen hoog, met een glijbaan van de eerste verdieping naar de begane grond. Huizen met veranda’s, balkonnetjes en uitbouwtjes. En papa helpt driftig mee, tot in de late uurtjes.

Verveling leidt tot creativiteit, is uit onderzoek gebleken. Als je brein niks te doen heeft – hoe saaier, hoe beter – schakelt het over op dagdromen. Van dagdromen word je vindingrijker. Je brein verlangt naar wat actie, na een toestand van niks doen en passiviteit. Trouwens, een schermpje voor je neus lijkt passief, maar is het niet. Je hersenen moeten veel prikkels verwerken en dat is nou juist het tegenovergestelde van wat je wilt bereiken.

Naast dat verveling heel goed werkt voor de creativiteit, hebben kinderen ook weleens een zetje nodig. Ik las een tijdje geleden in een dieetboek: Kinderen doen niet wat jij zegt. Ze doen wat jij doet. Als ik zeg dat ze moeten gaan tekenen, kleien, puzzelen, dan doen ze het meestal niet. Als ik aan tafel ga zitten met een schetsboek heb ik binnen tien minuten minstens één kind naast me zitten die vraagt: Wat doe jij? En gaat vervolgens ook doen wat ik doe. Je bent als ouder hun voorbeeld en voorbeeld doet volgen.

Wat je dan doet, is niet zo heel belangrijk. Maar dat je het samen doet, is voor kinderen heel waardevol. Samen een boodschappenlijstje maken, een spelletje verzinnen, samen iets tekenen of schrijven. De één aan het studeren, de ander aan het knutselen. Natuurlijk heb je daar niet altijd zin in of heb je daar tijd voor. Je wilt het liefst dat ze zichzelf vermaken. Dat ze zo snel mogelijk in de ‘verveel-stand’ komen, die zorgt voor creativiteit. Maar daar is geduld voor nodig en volharding. Dat betekent heel lang wachten. Wachten tot dat magische moment.

Leuk dat je meeleest! Ik ben de zeer gewone vrouw achter deze site. Mijn naam is Gerda (37) en ik schrijf over mijn alledaagse leven: ons gezin, feestjes en traktaties, duurzaam en groen leven, ontwerpen en moestuinieren. Maar ook over de ziekte van Bechterew.

Ik heb weer een nieuwe post. Ben benieuwd naar je reactie!