Plannen voor de moestuin

In januari is er nog niet veel te beleven in onze moestuin. Hoogstens wat verdwaalde spruiten oogsten, maar voor de rest laten we de (klei)grond met rust.
Plannen maken is wat we al wel kunnen doen. Wat zetten we dit jaar in de moestuin? Hoe gaat de indeling worden? We hebben een tuin van ongeveer 50 vierkante meter. De moestuin heeft een cirkelvorm. Deze is verdeeld in een buiten- en een binnencirkel. Wij zitten met ons stukje in de buitencirkel.

De tuin is aan de voorkant iets smaller dan aan de achterkant, door de cirkelvorm. Maar voor het gemak gebruik ik een rechthoek (10 x 5 meter) om de indeling van onze moestuin te maken.

In september 2017 zijn we begonnen met moestuinieren. We hielpen de buren met (toen nog) hun moestuin. We ruimden de boel op en begonnen plannen te maken voor een nieuwe indeling. Op dat moment hielden we geen rekening met wisselteelt omdat het voor ons niet duidelijk was, welke groente er waar geplant was dat jaar.

Wisselteelt oftewel vruchtwisseling is een efficiënte methode om de moestuin gezond te houden en bodemziektes te voorkomen. Ieder gewas heeft behoefte aan specifieke voedingsstoffen. Door jaarlijks te wisselen krijgt ieder gewas wat hij nodig heeft. Op die manier raakt de grond niet uitgeput. Groenten worden ingedeeld in groepen. De indeling is op basis van familie / biologie. Ze delen een bepaalde gevoeligheid voor ziekten en plagen en het soort bemesting. Elke groep schuift ieder jaar naar een ander stukje grond.

De indeling is als volgt:

1. Koolgewassen: Bloemkool, Boerenkool, Broccoli, Chinese Kool, Koolraap, Koolrabi, Meiknol, Paksoi, Rode Kool, Savooiekool, Spitskool, Spruiten, Witte kool
2. Bladgewassen: Andijvie, Kardoen, Peterselie, Postelein, Prei, Selderij, Slasoorten, Snijbiet (warmoes), Spinazie, Tuinkers, Tuinmelde, Veldsla, Waterkers, Winterpostelein
3. Vruchtgewassen: Aubergine, Augurk, Courgette, Komkommer, Meloen, Paprika & Pepers, Pompoen, Suikermaïs, Tomaat
4. Wortelgewassen: Knoflook, Knolvenkel, Pastinaak, Rode biet, Schorseneer, Sjalot, Ui, Witlof, Wortelen, Wortelpeterselie
5. Aardappelen
6. Peulgewassen: Bonen, Erwten, Kapucijners, Peulen, Tuinbonen

Zo komt na een koolgewas een bladgewas, na een bladgewas een vruchtgewas, na een vruchtgewas een wortelgewas etc. Je zaait dus nooit twee keer op dezelfde plek want dan krijg je last van plagen en ziekten. Als je dat bijvoorbeeld met een koolgewas doet, krijg je knolvoet. Dit is een lastige ziekte om uit te roeien.
Er zijn uitzonderingen op de regel wat betreft het opvolgen van de gewassen. Alhoewel prei een bladgewas is en ui een wortelgewas, mogen deze elkaar niet opvolgen. Ze zijn van de dezelfde familie (Allium), en familie mag niet achter elkaar geplant worden.
Een andere uitzondering zijn aardbeien. Zij vallen buiten de vruchtwisseling. Aardbeiplanten mogen drie jaar op dezelfde plek blijven staan en na drie jaar moeten ze verkassen.

Op basis van welke groep er op welke locatie heeft gestaan in 2018, zijn we plannen gaan maken voor dit jaar. Hieronder zie je de moestuinindeling van vorig jaar:

Zoals je ziet hadden we vorig jaar geen aardappelen, weinig bladgewassen en veel vruchtgewassen. We hebben ons in het eerste jaar moestuinieren een beetje laten leiden door wat we lekker vonden, leuk om te zaaien of een uitdaging vonden (maïs, watermeloen). De wisselteelt negerend (omdat we niet precies wisten waar wat stond) en waar we ook geen rekening mee hebben gehouden is de combinatieteelt.

Combinatieteelt betekent eigenlijk dat wanneer je planten combineert, ze elkaar positief (of juist negatief) beïnvloeden. Planten kunnen dus goede of slechte buren van elkaar zijn. Daar hebben we nu wél naar gekeken. Een voorbeeld van goede buren zijn de prei en de wortel. De wortelgeur verjaagt de preivlieg en de preigeur verjaagt de wortelvlieg.
Planten uit dezelfde familie of groep zijn slechte buren. Ze nemen teveel voedingsstoffen van elkaar af en trekken dezelfde plaaginsecten aan, wat de kans op ziekten vergroot (dat lukt in de praktijk niet altijd).

Hieronder zie je onze voorlopige indeling van de moestuin. We hebben zowel rekening gehouden met wisselteelt als combinatieteelt. Soms kwam het niet goed uit en sloegen we een gewas over. Bijvoorbeeld de aardappelen staan op de plek van de maïs (vruchtgewas). Daar hoort eigenlijk een wortelgewas.

De looppaadjes zijn ook anders dan vorig jaar. In het midden is nu een ronde vorm gemaakt, waar stokbonen gezaaid worden. De bamboestokken, waar de stokbonen langs gaan klimmen, willen we in een tipivorm neerzetten. De gedachte is om tussen de bonenplanten wat kruiden neer te zetten, zoals rozemarijn. Deze kruidenplant verjaagt door zijn geur plaagdieren. Rozemarijn genoeg in onze eigen tuin, dus daar kunnen we mooi stekjes voor gebruiken.

Verder hebben we gekozen voor wat minder kool, meer bladgewassen en een bed met bloemen/planten zoals Verbena, Dahlia en Echinacea. Dat hebben we vorig jaar toch wel gemist, wat kleur in de tuin. Verbena is nou niet bepaald een opvallende plant, maar trekt wel veel bijen en vlinders aan. Ook aan de zijkanten van bepaalde moestuinbedden hebben we bloemplanten, zoals afrikaantjes bij de aardappel, bietjes en tomaat en Oost-Indische kers bij de courgetteplanten. Maar dat is niet alleen voor de kleur en de sier. Afrikaantjes produceren gifstoffen waar bodemaaltjes niet tegen kunnen (plaag van de tomaat, bietjes en aardappelen) en vangt Oost-Indische kers de witte vlieg, bladluis en de wortelvlieg.

Alle groenten in onze nieuwe indeling zijn goede buren van elkaar. Hopelijk gaat het zo werken! Het is een kwestie uitproberen. De volgende stap die we gaan zetten, is kijken wat voor zaden we moeten aanschaffen en wanneer er wat (voor)gezaaid moet worden.

Leuk dat je meeleest! Ik ben de zeer gewone vrouw achter deze site. Mijn naam is Gerda (38) en ik schrijf over mijn alledaagse leven: ons gezin, feestjes en traktaties, duurzaam en groen leven, ontwerpen en moestuinieren. Maar ook over de ziekte van Bechterew.

Ik heb weer een nieuwe post. Ben benieuwd naar je reactie!