Hoe een goed voornemen een gewoonte wordt

Vroeg in de ochtend, aan het begin van een nieuw jaar, liggen alle goede dingen besloten. Alles ligt vers voor je. Na een nacht slapen is je lichaam hersteld van de vorige dag. Goede voornemens lijken haalbaar en realistisch.

Iedereen kan zich de volgende situatie wel voorstellen: Je bent op een verjaardag en je eet een heerlijk stuk slagroomtaart, met een kopje koffie. Er staan snacks op tafel: toastjes, Franse kaasjes, chips, borrelnootjes. Je had je die ochtend voorgenomen om minder suiker te gaan eten. En minder koffie te drinken. Toch zit je daar met een stuk taart. Je kunt het niet weigeren, want je vindt het een belediging van de gastvrouw als je geen stukje taart neemt. Ondertussen klets je met de buurvrouw naast je over de hoeveelheid suiker die in het taartje zit. ‘Suiker is eigenlijk heel erg slecht voor je’, zegt de buurvrouw. ‘Ja’, beaam je. Je vertelt dat je veel meer last van ontstekingen hebt in je lichaam als je teveel suiker eet en dat je minder energie hebt. De andere buurvrouw krijgt meer last van eczeem als ze (teveel) suiker eet. We happen samen het laatste stukje taart weg. Je besluit in gedachten dat je morgen per direct met taart en suiker gaat stoppen. Ook met koffie.

De verjaardag loopt ten einde en je gaat naar huis. Bijna thuis besluit je om met het gezin langs de snackbar te gaan, want je hebt geen zin om te koken. Diep van binnen weet je dat je niet zo goed tegen die vette, zoute hap kan. Eigenlijk niemand in het gezin. Je troost jezelf met de gedachte dat dit nu echt de laatste keer is geweest. Geen taart en koffie meer, geen vette hap uit een plastic zak. Je weet de goede voornemens scherp te houden tot de volgende ochtend. Totdat je bedenkt dat je nog een heerlijk stuk appeltaart van vorige week in de diepvries hebt liggen. Die moet opgemaakt worden, want er is weinig ruimte meer in de diepvries. En ja, daar hoort een kopje koffie bij. Mét een toef slagroom. Morgen, morgen ga ik echt stoppen!

Herkenbaar? De goede voornemens van de morgen vervagen naar de achtergrond en in de middag of avond ben je ze al lang weer vergeten. Je voelt je schuldig omdat je het alwéér niet hebt volgehouden.

Toch kan vanuit een goed voornemen (en deze ook volhouden!), een goede gewoonte ontstaan. Een gewenning die je op een bepaalde wijze, vaak onbewust herhaalt. Ze raakt ingeprent in de hersenen. Dan hoef je in de ochtend je niets meer voor te nemen. Je handelt uit gewoonte, zonder er bij na te denken. Zo zijn ook slechte gewoontes ontstaan. En die zijn lastig om af te leren. Maar met nieuwe, goede gewoontes, kun je de slechte afleren.
Het is eigenlijk net als met opruimen: bedenk wat je wilt behouden, in plaats van wat weg moet. Door het op deze manier om te draaien, wordt het ook haalbaar voor jezelf.

Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Ik weet het. Soms is het een kwestie van volhouden, soms is het noodzaak.

Wij zijn als gezin al een tijdje op weg om goede gewoontes te creëren. Daar zijn we niet op 1 januari mee begonnen, maar op een moment dat er iets veranderde in ons leven, wat zorgde voor het stoppen van oude gewoontes. Of beter gezegd: waardoor we zijn gestart met nieuwe gewoontes. Zoutarm eten doen we nu een decennium lang, vanwege een chronische nierziekte van mijn man. Het waren vastgeroeste gewoontes die we hadden, zoals: aardappelen in zout koken, koken met pakjes en zakjes. Ook kochten we vaak afhaal- en kant-en-klaar-maaltijden. Maar doordat we ons gingen focussen op welke lekkere recepten we konden maken zonder zout – in plaats van te denken: dit kan niet, dit mag niet – werd het makkelijker om de oude gewoontes te veranderen. Onze smaak is ook veranderd na tien jaar. We vinden allemaal al snel iets te zout. De nieuwe (goede) gewoonte is er inmiddels ingesleten. We weten niet beter.

Ik heb sinds een jaar hetzelfde met suiker, ook al is het lang niet zo sterk als met zout. Ik merk gelukkig nu al dat mijn smaak hierin ook verandert. Wat ik eerder gewoon zoet vond, is nu mierzoet. Jammer genoeg blijft suiker eten een slechte gewoonte die in mijn dagelijkse handelingen zit. Even een koekje bij de koffie, een taartje op een verjaardag. En niet te vergeten alle verborgen suikers die in hapjes, drankjes, ja zelfs in gezond eten zit.

Mijn voornemen om geen eten met suiker te nemen haal ik negen van de tien keer niet. Suiker triggert iedere keer. En vooral als ik niet lekker in mijn vel zit, weinig energie heb en ontstekingen in mijn lichaam. Dan wil ik meer, meer, meer.

Maar dan breekt er gelukkig weer een nieuwe morgen aan, een nieuw jaar.

Morgen, morgen ga ik echt beginnen! Beginnen met te kiezen voor gezondere alternatieven voor suiker. Morgen begin ik met me minder schuldig te voelen als ik toch gezwicht ben voor een lekker stuk taart. Mét slagroom. Want ik weet dat ik de volgende dag weer ga kiezen voor iets gezonders. Uit gewoonte, zonder erbij na te denken.

Leuk dat je meeleest! Ik ben de zeer gewone vrouw achter deze site. Mijn naam is Gerda (36) en ik schrijf over mijn alledaagse leven: ons gezin, feestjes en traktaties, duurzaam en groen leven, ontwerpen en moestuinieren. Maar ook over de ziekte van Bechterew.
Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *